Συνέντευξη Ν. Συλικιώτη για την Τουρκία, στη συντάκτρια του ΚΥΠΕ Κυριακή Χριστοδούλου.

1. Συμφωνείτε με την θέση της Κάτι Πίρι για αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία;

Σας ερωτώ γιατί κάποιοι διατείνονται ότι μόνο εντός της ΕΕ η Άγκυρα θα μετατραπεί σε κράτος δικαίου και κατ’ επέκταση αυτό μας βοηθά στην επίτευξη λύσης.

Οι φωνές, κυρίως από τον χώρο της δεξιάς, που ζητούν να σταματήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις κινούνται από εθνικιστικές και αντιτουρκικές προσεγγίσεις καθώς και με αφορμή τον αυταρχισμό του τουρκικού καθεστώτος.

Δεν σχετίζονται με την κατοχή στην Κύπρο και το Κυπριακό.

Ωστόσο η Τουρκία όπως κάθε υποψήφια για ένταξη χώρα πρέπει να σέβεται πλήρως και χωρίς διακρίσεις το διαπραγματευτικό πλαίσιο με το οποίο ανέλαβε σειρά συμβατικών υποχρεώσεων και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να τυγχάνει διαφορετικής μεταχείρισης από άλλα υποψήφια κράτη.

Κάποιος μπορεί να υποστηρίξει πως η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας έχει εξασθενίσει ως καταλύτης για λύση του Κυπριακού.

Είναι όμως πολύ αμφίβολο το κατά πόσο το Κυπριακό ευνοείται με πιθανό πάγωμα ή διακοπή της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας.

Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η στάση της Τουρκίας σε περίπτωση που η ευρωπαϊκή προοπτική απομακρυνθεί περαιτέρω ή και τελεσίδικα.

Το σίγουρο είναι πως θα χάσουμε ένα πολιτικό εργαλείο για άσκηση πιέσεων προς την Τουρκία ώστε να υλοποιήσει και τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις.

Επίσης, με ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού, η παρουσία της Τουρκίας εντός της ΕΕ δημιουργεί περισσότερες δικλείδες ασφαλείας για τον κυπριακό λαό (σε τομείς όπως ασφάλεια, οικονομική συνεργασία, ενεργειακή ασφάλεια κτλ).

2. Εμείς ως Λευκωσία πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την έκθεση για να προωθήσουμε τα συμφέροντά μας;

Είναι ισχυρό όπλο θεωρείτε ή είναι μια ακόμη φωνή για την οπισθοδρόμηση στην οποία οδηγείται η Αγκυρα;

Εκείνο που μας ενδιαφέρει πρωτίστως είναι η επίλυση του Κυπριακού.

Ως εκ τούτου η στασιμότητα στην όποια διαδικασία μπορεί να συμβάλει στην επίλυση του Κυπριακού πρέπει να μας δυσαρεστεί.

Ο τερματισμός λοιπόν της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας δεν μας βρίσκει σύμφωνους.

Είναι για αυτό που υποστηρίζουμε ότι η έκθεση προόδου της Τουρκίας έχει την σημασία της στο βαθμό που θα προνοεί καταγγελία της στάσης της Άγκυρας αναφορικά με τις υποχρεώσεις της.

Ταυτόχρονα, μια τέτοια έκθεση μπορεί να αξιοποιηθεί για να ασκηθούν πιέσεις για την ανάγκη στήριξης της λύσης του Κυπριακού προβλήματος στη βάση της ΔΔΟ με μια αδιαίρετη κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα και μια ιθαγένεια.

Με την στήριξη της ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, τα προηγούμενα χρόνια πετύχαμε να συμπεριλάβουμε στις ετήσιες εκθέσεις προόδου της Τουρκίας, σημαντικές αναφορές, υπογραμμίζοντας πως η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας περνά μέσα από τον εκδημοκρατισμό της ίδιας της χώρας αλλά και μέσα από την άρση της κατοχής, την αποχώρηση των στρατευμάτων, την επιστροφή της Αμμοχώστου βάσει του ψηφίσματος 550, και την επανένωση της Κύπρου μας.

Το παρατεταμένο αδιέξοδο στο Κυπριακό, που δημιούργησε ένα κλίμα απογοήτευσης και αδιαφορίας στην Ευρώπη δεν πρέπει να λειτουργήσει προσχηματικά για όσους δεν επιθυμούν την προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ.

Ακριβώς γιατί αυτή η προοπτική μπορεί να συμβάλει στο ξεπέρασμα του αδιεξόδου, αν βέβαια ταυτόχρονα και η ίδια η Τουρκία εκπληρώσει τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις.

Ανεξαρτήτως των δυσκολιών θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας ώστε να καταγραφεί ξανά η ανάγκη λύσης του Κυπριακού στη βάση αρχών και του συμφωνημένου πλαισίου.

3. Θα πρέπει να υποκατασταθεί ο ενταξιακός διάλογος με μια αναβάθμιση, ενίσχυση ή διεύρυνση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την ΕΕ;

Σε καμία περίπτωση ο ενταξιακός διάλογος με αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, δεν πρέπει να αξιοποιηθεί ως υποκατάστατο της διαδικασίας για πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.

Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι είναι το Διαπραγματευτικό Πλαίσιο για ένταξη που δεσμεύει την Τουρκία για υλοποίηση μιας σειράς από κυπρογενείς και άλλες υποχρεώσεις.

Δυστυχώς, διαφαίνεται ότι οι προτεραιότητες της Κομισιόν και των κυρίαρχων κύκλων στις Βρυξέλλες αλλάζουν προς μια κατεύθυνση με την οποία δεν συμφωνούμε και αφορά την προώθηση της αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία και τη ελευθέρωση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες εκτός προοπτικής πλήρους ένταξης.

Τέτοιες προσεγγίσεις εξυπηρετούν μεν διάφορα οικονομικά συμφέροντα, αλλά όχι απαραίτητα και τους Τούρκους πολίτες.

Η τελωνειακή ένωση είναι επί της ουσίας μια συμφωνία ελευθέρου εμπορίου με νεοφιλελεύθερο περιεχόμενο και η προώθηση της επιβάλλει κυρίως την υλοποίηση τεχνικών κριτηρίων και όχι πολιτικών κριτήρια όπως η ενταξιακή πορεία.

Εξάλλου, όπως τονίζουμε στις διάφορες επαφές που έχουμε ως ΑΚΕΛ στην ΕΕ με Ευρωπαίους αξιωματούχους και Ευρωβουλευτές, η πλήρης εφαρμογή του Συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου έναντι όλων των κρατών μελών, συνιστά βασική προϋπόθεση για την όποια αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, χωρίς όμως να τερματίζεται η ενταξιακή προοπτική.

Η Τουρκία δεν έχει ακόμη εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το υφιστάμενο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης.

Πώς γίνεται, λοιπόν, να προωθείται η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, όταν η Τουρκία αρνείται να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις της έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση την υφιστάμενη συμφωνία τελωνειακής ένωσης, αντιβαίνοντας κάθε κανόνα λειτουργίας της ΕΕ και κάθε έννοια δικαίου;

4. Πολλές φωνές ακούγονται και για το γεγονός ότι η Αγκυρα λαμβάνει κονδύλια για αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και ότι αυτά θα έπρεπε να τερματιστούν και να δοθούν σε χώρες της πρώτης γραμμής, του Νότου όπως η Ελλάδα.

Αυτή η προσέγγιση σας βρίσκει σύμφωνο;

Ως ΑΚΕΛ αλλά και ως ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς πολλές φορές καταγγείλαμε την απάνθρωπη προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.

Αντί να αναπτύξουν μια στρατηγική στη βάση του ανθρωπισμού και της έμπρακτης αλληλεγγύης οι ηγέτες της Ένωσης οικοδομούν μια στρατοκρατούμενη Ευρώπη φρούριο.

Το χειρότερο όμως είναι πως παρά τις συνεχείς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην χώρα, κήρυξαν την Τουρκία ως ασφαλή χώρα και συνήψαν μαζί της μια απαράδεκτη συμφωνία, θέτοντας τους όρους για το εμπόριο των προσφύγων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας.

Δίνουν λοιπόν πακτωλό χρημάτων στην Τουρκία (μέχρι και 6 δισ. ευρώ) για να κρατά τους πρόσφυγες μακριά από τα σύνορα της ΕΕ.

Την απάνθρωπη αυτή συμφωνία εμείς την έχουμε καταψηφίσει και πολλές φορές την έχουμε καταγγείλει.

Είναι απαράδεκτο η Τουρκία να καταπατά σωρηδόν τα ανθρώπινα δικαιωμάτων τόσο του τουρκικού λαού όσο και των προσφύγων, αλλά να ανταμείβεται από την ΕΕ με δισεκατομμύρια την ίδια στιγμή που τα κράτη του Νότου, τα οποία δέχονται τα μεγαλύτερα κύματα προσφύγουν, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις οικονομικές απαιτήσεις για φιλοξενία των προσφύγων.